NEWSFLASHES

Chrysanten kweken in Bolivia

Chrysanten kweken werd te duur in Brazilië, dus week de Nederlandse ondernemer Marcel Termeulen uit naar Bolivia. Vanwege de crisis moest hij de export naar Europa stilleggen. Maar dankzij de lage lonen heeft zijn bedrijf nog steeds toekomst.
 
Zo exotisch als het buiten is, zo Nederlands is het binnen. Als je de enorme kas van Dekker Chrysanten in Bolivia binnenloopt, is het net alsof je gewoon in het Nederlandse Westland staat. Vrouwen staan gebogen over lange perken met groene chrysanten, waar ze met een mesje de toppen uitsnijden. Dat worden de stekjes waaruit andere kwekers chrysantenbloemen kweken.
 
De kas van Chinese makelij ligt midden tussen de heuvels ten zuiden van de grote stad Santa Cruz. Met anderhalf uur rijden ben je bij het vliegveld. En dat is belangrijk, want de stekjes worden niet in Bolivia zelf verkocht. Ze gaan naar klanten in Brazilië. Niet naar Nederland? "Dat was oorspronkelijk wel de bedoeling, maar door de economische crisis verkopen we minder in Europa. Daarom hebben we besloten om de export vanuit Bolivia naar Nederland stil te leggen. We produceren hier nu alleen nog voor de Zuid-Amerikaanse markt”, zegt de boomlange Marcel Termeulen die het bedrijf leidt.
 
Keuterboertjes
Dat heeft gevolgen voor de werkgelegenheid. Termeulen heeft zo’n zeventig mensen moeten ontslaan. Geen prettige klus, zeker niet omdat er in de omgeving nauwelijks ander werk te krijgen is. Het gebied is vooral agrarisch, met kleine keuterboertjes die proberen hun producten langs de kant van de weg te verkopen.
 
"Als we mensen ontslaan, dan zeggen ze vaak dat ze ander werk hebben, maar als we doorvragen, komen we erachter dat dat meestal niet zo is”, zegt Termeulen. De mensen vallen dan terug op los werk en op het verkopen van wat het boerenbedrijf van hun familie oplevert. Een vaste baan is vrijwel nergens te krijgen.
 
Lage lonen
Het mag dan op het moment wat slechter gaan, juist in Bolivia heeft het kweken van chrysantenstekjes volgens Termeulen veel toekomst. Dat komt puur door de lage lonen. In Bolivia kost een werknemer nog geen honderd dollar per maand, in Brazilië liggen de lonen veel hoger. "Het is er veel te duur geworden. Daar kosten arbeiders inmiddels ongeveer drie keer zo veel als hier. Met zulke lonen kun je internationaal niet concurreren.” Daarom heeft Dekker Chrysanten zijn productie uit Brazilië weggehaald, en is het bedrijf opgeschoven naar het goedkope buurland.
 
Niet iedereen verdient hetzelfde. Als je meer stekjes plukt, krijg je ook meer betaald. Ook krijg je een bonus als je een maand lang niet verzuimt. In het begin was dat vreemd voor de werknemers. Als boeren en kleine handelaren waren ze niet gewend aan de strakke regels die in de kas gelden en aan het werken voor stukloon. "Ze kwamen boos verhaal bij me halen”, vertelt Termeulen. "Waarom kreeg een ander meer dan zij? Ze begrepen er niets van.”
 
In het begin was het verloop onder het personeel dan ook groot. "Nu gaat het beter. Het is makkelijker om het personeel vast te houden, ze zien inmiddels de voordelen van een vaste baan en een vast inkomen ook wel in”, zegt Termeulen.
 
Toekomst
Sinds 2008 staat de kas van Dekker in Bolivia. Maria Elena Ugarteche werkt er bijna vanaf het begin. Ze heeft een zoontje van vier, maar ze is niet getrouwd. Ze heeft van haar salaris kunnen sparen voor een bed, een klerenkast en een televisie. De aankopen contrasteren met het huis waar ze met haar familie woont. Het is er kaal, en haar zoon heeft niet veel meer dan zijn eigen rode plastic stoeltje om op te zitten.
 
Toch voelt ze zich onzeker over haar toekomst. Ze heeft meegemaakt hoe er bij Dekker mensen ontslagen werden, en ze weet dus hoe makkelijk haar dat ook kan overkomen. Als ze haar baan kwijtraakt, dan kan ze haar ouders geen geld meer geven. En wat ze het ergste vindt: zonder werk kan haar zoon later niet naar de middelbare school.
 
Volgens de Nederlandse bedrijfsleider hoeft ze daar niet zo bang voor te zijn. "Juist de lage lonen maken dat ons bedrijf in Bolivia veel toekomst heeft. Ik durf bijna te garanderen dat de mensen die nu voor ons werken, ook op de langere termijn een vaste baan bij ons kunnen houden.”

Bron: www.wereldexpat.nl
Datum: 2 juni 2009
Auteur: Garrie van Pinxteren
 

Meer nieuws