NEWSFLASHES

Verslaafd aan de Russische hectiek

Uit nieuwsgierigheid kwam hij naar Rusland. Begin jaren negentig streek hij er neer om te blijven. Peter Turel is een van de weinige Nederlanders die het zo lang uithield in de Russische hoofdstad Moskou. 
 
Waar veel andere landgenoten kwamen en gingen als de zoveelste crisis het land teisterde, bleef hij houden van het onvoorspelbare karakter van Rusland, waar alles anders is dan in Nederland. "Maar," grinnikt hij met onvervalst Amsterdamse tongval, "ik voel me nog steeds op en top Nederlander. En ik ben een enorme Ajax-fan."
 
Turel kwam in 1987 voor het eerst naar wat toen nog de Sovjet-Unie heette. Michail Gorbatsjov was aan de macht en zijn hervormingen luidden het einde in van het communistische systeem. "Ik heb eerst tien jaar gewerkt als een soort veredelde boswachter, pas daarna ben ik gaan studeren," vertelt Turel. "Het was een dubbeltje op zijn kant: Chinakunde of Ruslandkunde. Eigenlijk gaf Gorbatsjov met zijn glasnost en perestrojka de doorslag. In die tijd had je drie machtsblokken, China, de Sovjet-Unie en Amerika. Wij werden erg beïnvloed door Amerika, maar ik was heel geïnteresseerd in wat die andere twee nou eigenlijk precies voorstelden. En toen heb ik gekozen voor Ruslandkunde."
 
Lopende band
Turel begon met een avondcursus Russisch aan de volksuniversiteit. "Een niveau van niks, een tempo van niks." Hij zegde zijn baan op en ging fulltime studeren. De studiejaren waren geen pretje. Om in zijn levensonderhoud te voorzien stond Turel ’s avonds aan de lopende band in de fabriek. "Het was hard werken. In de zomer ging ik een maand hier naar toe op talencursus. Het tweede of derde jaar kwam ik vier of zes maanden stage lopen voor een Nederlands bedrijf, Inter Soviet Consultancy." Lachend: "Daar was ik Junior Advisor." Hij was toen al bezig met een eigen reisbureau dat zich op Rusland richtte.

Schotelantenne
Het land liet hem niet meer los. "In het begin heb ik nog wel lang twee appartementen gehad, een in Amsterdam en een hier. Maar dat is in de loop der jaren helemaal overgeslagen naar honderd procent hier. Ik kom nog maar zelden in Nederland, om familie en vrienden te zien. Maar als het drie keer per jaar drie dagen is is het veel."

Mist hij Nederland?
"Nee, helemaal niet. Ik heb hier nog wel veel Nederlandse vrienden. Ik heb Nederlandse televisie. Ik ben een enorme Ajax-fan, natuurlijk, dus ik heb zo’n totaalabonnement met een prachtige schotelantenne."

Grijpstuiver
Zijn reisbureau Russia Travel, opgebouwd met compagnon Marco Zonneveld, groeide uit tot een goed lopend bedrijf met, op zijn hoogtepunt, pakweg honderd werknemers verdeeld over kantoren in Amsterdam, Moskou, St. Petersburg, Jekaterinenburg, Riga en Kiev. Turel: "Veel klanten waren Nederlandse toeristen die hier voor een grijpstuiver naar toe gingen om Russisch te studeren. Tweeduizend gulden kostte dat, voor een maand met alles erop en eraan, eten, wonen bij mensen thuis, studie, excursies. En 99 procent kwam terug en zei: 'leuk dat ik dat gezien heb, dankjewel, maar daar hoef ik nooit meer naar toe, naar zo’n land'. Maar er was een hele kleine categorie westerlingen, bijna alleen maar Nederlanders, die net als ik kennelijk toch ook een tik van de molen hadden, die hier helemaal verslaafd aan raken. En dat wreekt zich wel, want ik zie mezelf nu niet meer wonen in een beschaafd, overgereguleerd westers land."

Kabelgoten
Na de verkoop van Russia Travel zocht Turel zijn heil in de textiel. "Zeven jaar heb ik in de textielbusiness gezeten voor een linnenhandelaar. Ik kocht linnen hier in textielgebieden als Jaroslavl, Kostroma, Ivanovo, Vladimir, Vologda." Daarna werkte hij anderhalf jaar in een Nederlands-Russische joint-venture, een metaalverwerkingsfabriek met een kantoor in Moskou en een fabriek in de provincie Tver. Momenteel werkt hij voor een Belgisch bedrijf van ‘vijf hele rijke Vlamingen’ dat in Rusland kabelgoten produceert.

Turel: "Die waren op zoek naar een nieuwe gozer om een fabriek in Tver uit de grond te stampen en dat ben ik. Dat doe ik nu vier maanden en dat vind ik heel leuk. Operationeel heb ik het uit de grond gestampt, een nieuw warehouse, een computersysteem, een nieuwe boekhouder. Alleen de verkoop is er niet en dat is toch een redelijk essentieel onderdeel, hè? Dat is jammer, maar dat kan ik niet helpen."

Koersval
De economische crisis doet zich ook in Rusland voelen. Transportkosten en importheffingen drijven de prijzen op, net als de koersval van de roebel met zo’n 25 procent ten opzichte van de euro. "Daardoor ben ik niet meer concurrerend," zegt Turel. "Alle bouwbedrijven staan stil, zelfs in Moskou. Dus de vraag is naar beneden gevallen en ik ben te duur geworden. De begroting van dit jaar kan de prullenbak in."

De crisis noopt veel buitenlanders tot vertrek. "Ik weet van een Nederlandse verhuizer, die heeft het beredruk. Maar hij stuurt ze alleen maar weg, er komen geen westerlingen terug. Maar mij persoonlijk beïnvloedt dat niet."

Portugal
Dit is al de tweede diepe economische crisis die hij meemaakt, na die in 1998. Toen gingen veel expats terug naar huis, maar Peter Turel bleef. Misschien wel voorgoed? "Ik kom uit Amsterdam, dat is vergeleken bij Moskou een kleine, saaie stad. Ik ben verslaafd aan de hectiek hier, aan het vrijgevochtene. Er zijn veel jaren geweest dat ik riep: 'ik ga hier ook gewoon dood, ik ga hier nooit meer weg'. Daar kom ik langzamerhand een beetje van terug. Ik heb mijn oog een beetje laten vallen op Portugal. Ik moet nog wel een jaar of tien werken voor het geld. Maar als ik dat ooit zou gaan doen, dan wordt het toch wel een soort half Portugal, half hier. Niet in Nederland, nee. In Nederland zie ik mezelf niet meer wonen, terwijl ik me wél op en top Nederlander voel! Ik heb net gisteren een nieuw paspoort gekregen hier. Ik ga voor een verblijfsvergunning, dat is de allerlaatste stap richting een Russisch paspoort. Maar de laatste stap ga ik niet doen, principieel niet. Dat is wonderlijk, he? Ik zou hier met groot genoegen begraven worden. Maar of ik hier echt het hele jaar wil zitten als ik gestopt ben met werken, dat denk ik niet. In april sneeuwt het nog steeds. Maar ’s zomers is het natuurlijk toch heerlijk hier. Maar ik kan me voorstellen vanaf oktober tot april in Portugal te zitten, en de andere zes maanden hier, zoiets, dat lijkt me wel wat.

Schoonouders
Turel is getrouwd met een vrouw van Armeens-Joodse afkomst. Zijn schoonouders wonen in Jaroslavl, hij ondersteunt hen financieel. In Rusland voelt hij zich als een vis in het water. De kabelgoten die hij nu verkoopt interesseren hem niks, zegt hij. Het gaat hem om het proces, om dingen gedaan te krijgen daar waar het ogenschijnlijk niet kan. "Ik geniet van dat ongeordende, ik geniet er van om dingen op het randje te regelen van wat wel en niet kan. In dit land mag niks, maar kan alles, zeg ik altijd. Ik noem altijd een beroemd voorbeeld uit mijn reisbureautijd. Ik moest meer telefoonlijnen hebben en dat was in die tijd een groot probleem. De chef van de telefooncentrale weigerde pertinent. Wij naar die kerel toe. Ik zeg: 'ik moet meer lijnen hebben'. Hij zegt: 'daar komt niks van in. Wat doe je eigenlijk?' Ik: 'ik heb een reisbureau, ik stuur onder anderen Russen naar Nederland'. Hij veerde op: 'oh, daar is mijn dochter nog nooit geweest!' En binnen een week had ik drie nieuwe telefoonlijnen. Daar geniet ik van, dat vind ik mooi om te regelen."

Bron: Wereldexpat
Autuer: Geert Groot Koerkamp
Publicatiedatum: 26-06-2009
 

Meer nieuws